Bạn đang xuất khẩu lô hàng đầu tiên và bối rối trước hàng loạt ký hiệu FOB, CIF, DDP? Incoterms 2020 ra đời không chỉ thay thế phiên bản 2010 mà còn tinh chỉnh cách phân bổ rủi ro và chi phí giữa người bán và người mua.

Số điều kiện Incoterms 2020: 11 · Năm ban hành: 2020 · Tổ chức ban hành: Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) · Thay thế phiên bản: Incoterms 2010 · Điều kiện mới: DPU (thay thế DAT) · Ngày hiệu lực khuyến nghị: 1 tháng 1 năm 2020

Tổng quan nhanh

1Sự thật đã xác nhận
2Điều chưa rõ
3Mốc thời gian
4Điều gì tiếp theo
  • ICC có thể công bố Incoterms 2030 hoặc phiên bản cập nhật trong vài năm tới (ICC)
  • Doanh nghiệp nên chủ động cập nhật và đàm phán phiên bản trong hợp đồng (Trade Finance Global)
Thông tin nhanh về Incoterms 2020
Thuộc tính Giá trị
Tên đầy đủ Incoterms 2020 (International Commercial Terms)
Phiên bản hiện tại Incoterms 2020
Số điều kiện 11
Điều kiện mới DPU (thay thế DAT)
Ngày hiệu lực khuyến nghị 1 tháng 1 năm 2020
Tổ chức ban hành Phòng Thương mại Quốc tế (ICC)

Incoterms 2020 là gì?

Định nghĩa Incoterms

Incoterms là từ viết tắt của International Commercial Terms, một bộ quy tắc do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) xây dựng nhằm chuẩn hoá trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người bán và người mua trong giao dịch thương mại quốc tế. Phiên bản 2020 được xuất bản vào tháng 9/2019 và khuyến nghị áp dụng từ 1/1/2020, thay thế Incoterms 2010 (ICC – cơ quan ban hành quy tắc).

Lịch sử phát triển

Bộ quy tắc liên tục được nâng cấp để phù hợp với thực tiễn vận tải đa phương thức và thay đổi trong thương mại toàn cầu.

Vai trò trong thương mại quốc tế

Incoterms không phải luật – chỉ có hiệu lực khi các bên dẫn chiếu rõ trong hợp đồng (ICC). Tuy nhiên, chúng đóng vai trò như một ngôn ngữ chung giúp tránh tranh chấp và tăng tốc độ đàm phán. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam, hiểu đúng Incoterms là bước đầu để tối ưu chi phí và kiểm soát rủi ro.

Kết luận: Incoterms 2020 là bộ quy tắc 11 điều kiện giao hàng chuẩn hóa do ICC ban hành, hiệu lực từ 2020. Doanh nghiệp xuất khẩu: cần dẫn chiếu rõ phiên bản trong hợp đồng. Doanh nghiệp nhập khẩu: không nên mặc định dùng EXW hoặc FOB nếu chưa hiểu rõ phân bổ rủi ro.

Sự khác biệt giữa DDP, DAP và DPU là gì?

Điểm giống nhau giữa DDP, DAP và DPU

Cả ba đều thuộc nhóm D – người bán chịu rủi ro và chi phí đến điểm đến. Điểm chung: người bán chịu trách nhiệm vận chuyển chính và chuyển giao hàng tại một địa điểm nhất định (Trade Finance Global).

Khác biệt chính: trách nhiệm dỡ hàng

DPU (Delivered at Place Unloaded) yêu cầu người bán dỡ hàng tại điểm đến – đây là điểm khác biệt cốt lõi so với DAP (Delivered at Place) và DDP (Delivered Duty Paid). Trong DAP, người bán chỉ giao hàng tới nơi, việc dỡ hàng do người mua tự lo. DDP thì người bán chịu thêm thuế nhập khẩu và thủ tục hải quan (ICC).

Bảng so sánh dưới đây cho thấy trách nhiệm dỡ hàng và xử lý hải quan quyết định chi phí cuối cùng.

Tiêu chí DAP DPU DDP
Người chịu vận chuyển chính Người bán Người bán Người bán
Người dỡ hàng Người mua Người bán Người bán (tùy thỏa thuận)
Thuế nhập khẩu Người mua Người mua Người bán
Thủ tục hải quan nhập khẩu Người mua Người mua Người bán
Rủi ro tới điểm nào Địa điểm đến (chưa dỡ) Địa điểm đến (sau dỡ) Địa điểm đến (bao gồm cả dỡ)

Người mua nên chọn DDP khi muốn giao hàng tận nơi không lo thủ tục. Người bán cẩn trọng với DDP vì gánh nặng thuế và thông quan có thể cao hơn dự kiến.

Tại sao điều này quan trọng

Với doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu, DDP giúp đơn giản hóa logistics nhưng người bán thường cộng thêm phí rủi ro. Trong khi đó, DPU phù hợp khi hàng cồng kềnh cần dỡ chuyên nghiệp – người bán phải kiểm soát được đội dỡ tại nơi đến, nếu không sẽ phát sinh phí phạt.

Các điều kiện Incoterms 2020 gồm những loại nào?

Nhóm E – EXW (Ex Works)

Người bán chỉ đặt hàng sẵn tại cơ sở, người mua chịu hoàn toàn chi phí và rủi ro từ khâu xuất khẩu (ICC).

Nhóm F – FCA, FAS, FOB

Người bán giao hàng cho người vận chuyển do người mua chỉ định. ICC khuyến nghị FOB và CIF chỉ nên dùng cho hàng không container; với hàng container nên dùng FCA, CPT hoặc CIP (ICC).

Nhóm C – CFR, CIF, CPT, CIP

Người bán trả cước chính, nhưng rủi ro chuyển khi hàng giao cho người chuyên chở đầu tiên. CIP yêu cầu mức bảo hiểm cao hơn so với CIF (ICC).

Nhóm D – DAP, DPU, DDP

Người bán chịu rủi ro đến điểm đến, DDP bao gồm thuế nhập khẩu (ICC).

Điểm then chốt: chọn nhóm D giảm rủi ro cho người mua nhưng người bán phải tính đúng chi phí thông quan và dỡ hàng. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam, FCA hoặc FOB thường là điểm cân bằng hợp lý vì người mua chủ động chọn hãng tàu và kiểm soát cước biển.

Sự đánh đổi

Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam nên cân nhắc: FCA hoặc FOB cho phép kiểm soát cước biển, trong khi nhóm D chuyển toàn bộ rủi ro logistics cho người bán.

Incoterms 2020 còn hiệu lực không?

Hiệu lực chính thức

Incoterms 2020 vẫn có hiệu lực khuyến nghị từ ICC và được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu (ICC). Không có phiên bản mới nào thay thế cho đến nay.

Khả năng sử dụng phiên bản cũ

Các bên có thể thỏa thuận trong hợp đồng sử dụng Incoterms 2010 hoặc bất kỳ phiên bản cũ nào, miễn là dẫn chiếu rõ (Trade.gov – cơ quan xúc tiến thương mại Hoa Kỳ).

Incoterms 2025 sắp ra mắt?

ICC chưa công bố lộ trình chính thức cho phiên bản 2025. Dự kiến nếu có, quá trình tham vấn và xuất bản sẽ mất 1–2 năm trước khi có hiệu lực.

Hệ quả: doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên dẫn chiếu “Incoterms 2020” trong hợp đồng. Nếu dùng phiên bản cũ, ghi rõ “Incoterms 2010” để tránh tranh chấp.

Kết luận: Incoterms 2020 vẫn là phiên bản hiện hành. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: nên dẫn chiếu “Incoterms 2020” trong hợp đồng. Nếu dùng phiên bản cũ, ghi rõ “Incoterms 2010” để tránh tranh chấp.

DDP hay FOB tốt hơn?

Khi nào nên chọn DDP

DDP phù hợp khi người mua muốn giao hàng tận kho, không muốn lo thủ tục nhập khẩu, hoặc khi uy tín người bán đủ mạnh để xử lý hải quan nhanh (ICC).

Khi nào nên chọn FOB

FOB (Free On Board) phù hợp khi người mua muốn kiểm soát cước vận chuyển và bảo hiểm, hoặc khi người bán không đủ năng lực thông quan nhập khẩu (ICC).

Bảng dưới đây so sánh chi phí và rủi ro.

Tiêu chí DDP FOB
Chi phí vận chuyển chính Người bán Người mua (sau khi hàng lên tàu)
Thuế nhập khẩu Người bán Người mua
Rủi ro tổn thất Người bán đến điểm đến Người mua khi hàng lên tàu
Kiểm soát hải quan Người bán Người mua
Độ phức tạp cho người bán Cao Thấp

Lựa chọn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát hải quan và chi phí logistics. Với doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu, FOB thường giúp tiết kiệm 10–15% tổng chi phí so với DDP do chủ động thuê tàu.

DHL là DDP hay DDU?

Dịch vụ DDP của DHL

DHL cung cấp gói DDP (Delivered Duty Paid) – người gửi trả toàn bộ thuế và phí nhập khẩu trước khi hàng đến tay người nhận (DHL Express – dịch vụ hải quan).

Dịch vụ DDU của DHL

DDU (Delivered Duty Unpaid) – người nhận chịu thuế và phí khi hàng đến. DHL thường gọi đây là giao hàng “chưa nộp thuế” (DHL Express).

Cách xác định điều kiện khi gửi hàng

Khi tạo vận đơn trên DHL Express, người gửi chọn giữa “DDP” (người gửi trả thuế) hoặc “DDU” (người nhận trả thuế). Nếu không chọn, mặc định thường là DDU. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần lưu ý: chọn DDP nếu muốn người mua nhận hàng liền, nhưng phải kiểm tra thuế suất của nước nhập khẩu để không bị lỗ.

Người gửi hàng: nếu muốn người mua hài lòng, chọn DDP nhưng phải tính đúng thuế. Người nhận hàng: nếu đã quen nhận hàng trả thuế sau, DDU là lựa chọn linh hoạt.

Dòng thời gian Incoterms

  • – ICC công bố Incoterms đầu tiên (MrHale.vn)
  • – Sửa đổi lần đầu
  • – Bổ sung điều kiện mới
  • – Sửa đổi
  • – Thêm điều kiện vận tải đa phương thức
  • – Tái cấu trúc, thay đổi ký hiệu
  • – Sửa đổi về thủ tục hải quan
  • – Giảm số điều kiện, thay đổi nhóm D
  • – Incoterms 2020: thay DAT bằng DPU, làm rõ bảo hiểm (ICC)

Mỗi lần sửa đổi đều phản ánh sự thay đổi trong thực tiễn thương mại: từ vận tải đơn phương thức sang đa phương thức, và gần đây là nhu cầu bảo hiểm rõ ràng hơn cho hàng hóa giá trị cao.

Thông tin đã xác nhận và chưa rõ

Sự thật đã xác nhận

  • Incoterms 2020 có hiệu lực từ 1/1/2020 (ICC)
  • DPU thay thế DAT (ICC)
  • Có 11 điều kiện (ICC)
  • ICC khuyến nghị sử dụng phiên bản 2020 (ICC)

Điều chưa rõ

  • Incoterms 2025 có thay đổi gì? (chưa được công bố chính thức)
  • Một số điều kiện có thể được hiểu khác nhau tùy hợp đồng (Trade Finance Global)

Quan điểm chuyên gia

“ICC khuyến nghị các bên nên dẫn chiếu Incoterms 2020 trong mọi hợp đồng mua bán quốc tế kể từ 1/1/2020 để đảm bảo tính nhất quán và giảm tranh chấp.”

– Phòng Thương mại Quốc tế (ICC)

“Các bên hoàn toàn có thể thỏa thuận sử dụng phiên bản Incoterms cũ sau 2020, miễn là ghi rõ trong hợp đồng. Điều này đặc biệt hữu ích khi cả hai bên đã quen với quy tắc cũ hoặc ngành hàng có tập quán riêng.”

– Trade.gov, cơ quan xúc tiến thương mại Hoa Kỳ (Trade.gov)

Kết luận

Incoterms 2020 mang lại sự rõ ràng hơn cho các giao dịch xuyên biên giới, đặc biệt là khi DPU thay thế DAT và yêu cầu bảo hiểm được làm rõ. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam, sự lựa chọn giữa các điều kiện không chỉ là kỹ thuật mà còn là chiến lược tài chính. Hãy đánh giá khả năng kiểm soát hải quan, chi phí logistics và mức độ chấp nhận rủi ro của bạn. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, bắt đầu với FCA hoặc FOB và chuyển dần sang DDP khi đã có kinh nghiệm xử lý thuế nhập khẩu là lộ trình an toàn và hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Incoterms 2020 có bắt buộc không?

Không, Incoterms không phải luật. Chúng chỉ có hiệu lực khi được dẫn chiếu trong hợp đồng mua bán. Các bên có thể chọn phiên bản 2010 hoặc 2000 nếu muốn (ICC).

Làm thế nào để tra cứu điều kiện Incoterms?

Bạn có thể tra cứu bảng tóm tắt 11 điều kiện trên trang web của ICC hoặc tham khảo các nguồn uy tín như Trade Finance Global (Trade Finance Global).

Incoterms 2020 có áp dụng cho vận tải nội địa không?

Có, Incoterms có thể được sử dụng cho vận tải nội địa. Ví dụ: EXW, DAP hoặc DPU hoàn toàn phù hợp cho giao dịch trong nước (ICC).

Sự khác nhau giữa CIF và CIP trong Incoterms 2020 là gì?

CIF chỉ yêu cầu bảo hiểm tối thiểu (mức C theo ICC), trong khi CIP yêu cầu bảo hiểm rộng hơn (mức A). Đây là điểm thay đổi quan trọng so với Incoterms 2010 (ICC).

Tôi có thể sử dụng Incoterms 2010 sau năm 2020 không?

Có, ICC không cấm sử dụng phiên bản cũ. Tuy nhiên, để tránh tranh chấp, bạn phải ghi rõ “Incoterms 2010” trong hợp đồng và các chứng từ liên quan (Trade.gov).

Incoterms 2020 có quy định về bảo hiểm không?

Có, đặc biệt là CIF và CIP. CIP yêu cầu mức bảo hiểm cao hơn (phạm vi A) so với CIF (phạm vi C) (ICC).

Điều kiện nào phù hợp cho hàng hóa giá trị cao?

Hàng hóa giá trị cao nên chọn CIP (bảo hiểm rộng) hoặc DAP/DPU nếu người bán muốn kiểm soát rủi ro đến điểm đến. Tránh EXW hoặc FOB vì người mua phải tự mua bảo hiểm từ đầu (ICC).