Thanh tra là gì? Chức năng và thông tin mới nhất 2025

Khi nhắc đến cụm từ “thanh tra”, nhiều người thường nghĩ ngay đến một cơ quan có quyền lực, nhưng ít ai biết rằng hệ thống này đã hoạt động suốt gần 80 năm qua. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ thanh tra là gì, chức năng của Thanh tra Chính phủ, cách liên hệ và những tin tức mới nhất về công tác thanh tra năm 2025.

Ngày thành lập: 23/11/1945 ·
Cơ quan chủ quản: Chính phủ Việt Nam ·
Tổng Thanh tra hiện nay: Đoàn Hồng Phong ·
Số điện thoại: 024.6265.0000 ·
Trụ sở chính: Hà Nội

Thanh tra là gì?

Khái niệm thanh tra

Thanh tra là hoạt động xem xét, đánh giá và xử lý theo quy định của pháp luật đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành chính sách, pháp luật. Theo quy định tại Luật Thanh tra 2010 và Luật Thanh tra 2025 (có hiệu lực từ 01/7/2025), hoạt động thanh tra được thực hiện bởi các cơ quan thanh tra nhà nước, bao gồm Thanh tra Chính phủ, thanh tra bộ, thanh tra tỉnh và thanh tra huyện.

Phân biệt thanh tra với kiểm tra

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa thanh tra và kiểm tra. Điểm khác biệt chính: thanh tra mang tính chuyên sâu, có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính, trong khi kiểm tra thường là hoạt động giám sát thường xuyên, ít mang tính cưỡng chế. Các cơ quan thanh tra được tổ chức thành hệ thống từ trung ương đến địa phương: Thanh tra Chính phủ (cấp trung ương), thanh tra bộ, thanh tra tỉnh và thanh tra huyện.

Thanh tra Chính phủ có chức năng gì?

Chức năng quản lý nhà nước

Thanh tra Chính phủ là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng (Cổng TTĐT Thanh tra Chính phủ). Cụ thể, cơ quan này ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn nghiệp vụ thanh tra và kiểm tra việc thực hiện trên toàn quốc.

• Quản lý nhà nước về thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành
• Hướng dẫn nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn thư
• Kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kết luận thanh tra

Theo báo cáo trước Quốc hội ngày 9/12/2025 của Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong, toàn ngành thanh tra năm 2025 đã phát hiện vi phạm về kinh tế hơn 230.000 tỷ đồng (Báo Tin Tức). Con số này cho thấy quy mô vi phạm kinh tế trong hệ thống công quyền vẫn ở mức đáng báo động.

Chức năng thanh tra chuyên ngành

Thanh tra Chính phủ thực hiện hai loại thanh tra: thanh tra hành chính (đối với cơ quan, tổ chức) và thanh tra chuyên ngành (đối với lĩnh vực cụ thể như đất đai, xây dựng, tài chính). Năm 2025, toàn ngành triển khai 66.032 cuộc thanh tra, kiến nghị xử lý hành chính gần 2.200 tập thể và 5.400 cá nhân, chuyển cơ quan điều tra 153 vụ việc với 108 đối tượng (Vấn đề hôm nay trên YouTube).

Chỉ trong tháng 10/2025, các cục vụ thuộc Thanh tra Chính phủ đã triển khai 42 cuộc thanh tra và ban hành 30 kết luận (Báo Chính phủ). Tốc độ này cho thấy áp lực ngày càng lớn lên bộ máy thanh tra.

Làm thế nào để liên hệ Thanh tra Chính phủ?

Địa chỉ trụ sở chính

Thanh tra Chính phủ đặt trụ sở tại số 1A Nguyễn Du, phường Nguyễn Du, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội. Đây là nơi tiếp nhận đơn thư, hồ sơ khiếu nại và tổ chức tiếp công dân trực tiếp.

Số điện thoại và email

Đường dây nóng: 024.6265.0000 (hoạt động trong giờ hành chính). Email liên hệ: contact@thanhtra.gov.vn. Đối với các vụ việc khiếu nại, tố cáo, người dân có thể gửi đơn trực tiếp hoặc qua bưu điện về trụ sở chính.

Liên hệ qua cổng thông tin điện tử

Cổng thông tin điện tử của Thanh tra Chính phủ tại địa chỉ thanhtra.gov.vn cung cấp đầy đủ thông tin về hoạt động thanh tra, văn bản pháp luật, kết quả thanh tra và tin tức mới nhất. Người dân có thể tra cứu kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo trực tuyến qua mục “Tra cứu đơn thư” trên trang web.

Việc nắm rõ các kênh liên hệ giúp người dân thuận tiện trong việc phản ánh, khiếu nại.

Thanh tra Chính phủ tuyển dụng như thế nào?

Các vị trí tuyển dụng phổ biến

Hàng năm, Thanh tra Chính phủ tổ chức tuyển dụng công chức cho các vị trí: thanh tra viên, chuyên viên pháp chế, chuyên viên quản lý đất đai, chuyên viên tài chính – kế toán. Thông báo tuyển dụng thường được đăng tải trên cổng thông tin điện tử thanhtra.gov.vn và báo chí chính thống.

Điều kiện và hồ sơ

• Yêu cầu có bằng đại học chuyên ngành phù hợp (luật, kinh tế, xây dựng, quản lý đất đai…)
• Không trong thời gian bị kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự
• Có phẩm chất đạo đức tốt, lý lịch rõ ràng

Quy trình thi tuyển

Quy trình thi tuyển gồm 3 vòng: vòng 1 – kiểm tra kiến thức chung (pháp luật về thanh tra), vòng 2 – phỏng vấn chuyên môn, vòng 3 – xét duyệt hồ sơ và công bố kết quả. Toàn ngành thanh tra hiện có khoảng 10.000 thanh tra viên trên cả nước, nhưng con số chính xác tại từng địa phương chưa được thống kê đầy đủ.

Điều này cho thấy nhu cầu nhân lực ngành thanh tra vẫn còn cao và minh bạch trong thống kê là cần thiết.

Tin tức mới nhất về Thanh tra Chính phủ

Quyết định thanh tra quản lý nhà, đất dôi dư (5/2025)

Ngày 12/5/2025, Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra việc quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư tại thành phố Cần Thơ. Thời gian thanh tra là 30 ngày, kỳ thanh tra từ 1/3/2025 đến 30/4/2026. Đây là một trong 16 cuộc thanh tra về chính quyền địa phương 2 cấp và dự án sử dụng đất tại 16 tỉnh thành được triển khai trong năm 2025 (Báo Chính phủ).

Các cuộc thanh tra chuyên đề khác

Năm 2025, Thanh tra Chính phủ hoàn thành thanh tra dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức trong 36 ngày theo chỉ đạo của Tổng Bí thư (Báo Tin Tức). Đồng thời, cơ quan này ban hành kết luận xác minh tài sản thu nhập giai đoạn 2022-2023 trong tháng 10/2025 (Báo Chính phủ).

Đáng chú ý, năm 2025 có 67 trường hợp người đứng đầu bị kết luận thiếu trách nhiệm dẫn đến tham nhũng, trong đó 40 người bị xử lý kỷ luật (Vấn đề hôm nay trên YouTube). Số lượt người khiếu nại, tố cáo lên tới 348.191, trong đó số đoàn đông người tăng mạnh.

Các sự kiện này cho thấy Thanh tra Chính phủ đang đẩy mạnh kiểm soát, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai và đầu tư công.

Những điều đã xác nhận và chưa rõ

Sự thật đã xác nhận

• Thanh tra Chính phủ là cơ quan ngang Bộ, trực thuộc Chính phủ (Cổng TTĐT Thanh tra Chính phủ)
• Trụ sở chính tại số 1A Nguyễn Du, Hai Bà Trưng, Hà Nội (Cổng TTĐT Thanh tra Chính phủ)
• Tổng Thanh tra hiện tại là ông Đoàn Hồng Phong (Báo Tin Tức)
• Năm 2025 phát hiện vi phạm kinh tế hơn 230.000 tỷ đồng (Báo Tin Tức)
• Luật Thanh tra 2025 có hiệu lực từ 01/7/2025 (Cổng TTĐT Thanh tra Chính phủ)

Điều chưa rõ

• Kế hoạch thanh tra chi tiết giai đoạn 2026-2030 chưa được công bố công khai
• Số lượng chính xác thanh tra viên tại từng tỉnh, thành phố chưa có thống kê đầy đủ
• Chi tiết các cuộc thanh tra đột xuất sau tháng 10/2025 chưa được tiết lộ
• Các chỉ tiêu thanh tra cụ thể cho năm 2026 chưa được Thủ tướng phê duyệt
• Số liệu thống kê về thanh tra viên theo tỉnh chưa được công khai

“Năm 2025, toàn ngành thanh tra phát hiện vi phạm về kinh tế hơn 230.000 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi 210.940 tỷ đồng.”

— Ông Đoàn Hồng Phong, Tổng Thanh tra Chính phủ, báo cáo trước Quốc hội ngày 9/12/2025 (Báo Tin Tức)

“Chúng tôi đã hoàn thành thanh tra dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức trong 36 ngày theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư.”

— Đại diện Thanh tra Chính phủ, trả lời báo chí về tiến độ các cuộc thanh tra trọng tâm

Với số liệu vi phạm kỷ lục hơn 230.000 tỷ đồng năm 2025 và áp lực khiếu nại gia tăng, Thanh tra Chính phủ đang bước vào giai đoạn cải cách mạnh mẽ. Đối với người dân và doanh nghiệp, việc nắm rõ quy trình liên hệ, khiếu nại và theo dõi kết quả thanh tra là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.